Duke Üniversitesi'nden profesör Timur Kuran'ın son birkaç yıldır İstanbul'daki 17. yy Osmanlı mahkeme kayıtlarına dayandırarak yaptığı güzel arşiv çalışmaları var ve bunların neticesi İş Bankası Kültür Yayınlarından 10 ciltlik bir eser olarak çıktı. Prof. Kuran'ın Osmanlı ve Ortadoğu'nun özellikle son 3 asırdır geri kalmış olmasınin nedenleri ile ilgili kışkırtıcı ve kurgusal denebilecek türden orijinal tezleri var. Özellikle İslam hukukunun 10. yy'dan itibaren "içtihat (yorumlama) kapısı kapanmıştır" denerek yeniliklere ve yeniden yorumlara engellenmiş olmasının bu geri kalmışlıkta başlıca nedeni oynadığının altını çiziyor. İktisadi ve ticari hayattaki durağanlık 1000 yıllık bir süreçte Batı dünyası ile Doğu dünyası arasında bir kırılma meydana getirdiğini ve bunun gittikçe derinleştiğini belirtiyor. Kuran'ın bu konu ile ilgili çalışmaları hakkında daha ayrıntılı bilgiyi kendi (http://econ.duke.edu/people/kuran) adresindeki web sayfasından edinebilirsiniz. Prof. Kuran'ın tezlerini kabul edersiniz veya etmezsiniz o okuyucuya kalmış bir şey. Ne var ki bu önemli araştırmacının en azından tezlerini ciddiye alıp bir kulak vermekte yarar var diye düşünüyorum.
Bu yazımda Prof. Kuran'ın tezlerini kabaca özetlemeye ve kendimce değerlendirmeye çalışacağım.
Devamını okumak için tıklayınız...
Kayıtlar
