ABD'deki 2010 nufus sayımı sonuçlarının yansımaları

New York Times gazetesi çok güzel "interactive" bir harita ile nüfus sayımı sonuçlarını vermiş. Link için BURAYA TIKLAYIN.

Bu resimde, Amerikadaki degisen demografik bilgiler ve ABD toplumsal yapısının geleceği ile ilgili cok guzel ipuçlari bulabilirsiniz. 308 milyonu gecen ABD nufusunun en onemli ozelligi tabi ki mozaik gibi olan toplumun cesitliliği. İlk defa latin kokenli ve "hispanik" olarak adlandirilan azinliklar 50 milyon sinirini gecti ve ABD'de artik beyazlarin ardindan ve siyahlarin onunde 2. buyuk grup oldu. Asyalilar olarak adlandirilan uzak dogulularin da ABD'deki varliklari her gecen gun daha fazla hissediliyor. En ilginc sosyoekonomik verilerden birisi de her grubun kendisi cinsinden insanlarla bir arada yasama istegi. Ornegin uzakdogulular bulunduklari sehirlerde kendileri gibi olan insanlarla ayni mahallelerde yasama gayreti icindeler ve ona gore ev satin aliyorlar. Afrikali-Amerikali olarak tabir edilen ve nisbeten daha fakir olan zenci gruplar ise daha cok sehir merkezini tercih ediyorlar. Bizdekinin aksine varlikli Amerikalilar genelde sehir disindaki kirsal kesimde cocuklarini yetistirmek istiyorlar. Bizde sehrin varoslari olarak tabir edilen yerler, istisnalar kaideyi bozmaz, bircok sehirde sehir merkezi oluyor.

Özellikle orta ve dogu kesimlerinde nufus azalirken, halk daha cok bati ve guney kesimlerine goc eder durumda. Ozellikle 1910'dan bu yana ilk kez zenci nufus guney eyaletlerine geri donmeye basladi.

Peki beyaz amerikali nufusun azalmasi, ve azinliklarin buyumesi onumuzdeki yillarda ABD icin ne tur sonuclar dogurur? Oncelikle dini alanda protestanlar guc kaybederken, katolik ve diger dini gruplar gucleniyor denebilir. Artik ABD'den Vatikan'a secilen kardinal sayilari bile bu degisen demografik duruma uyum gosteriyor.

Benim en cok merak ettigim soru ise amerikan kulturunun bu artan azinliklari kendi potasinda 'amerikali olmak' catisi altinda eritip eritemeyecegi. Su muhakkak ki amerika bu degisen nufus dengelerinde etkilenecektir. Politikada bunun yansimalari goruluyor bile. Ozellikle gocmenlik ile ilgili meclisteki tartismalar cok hassas dengeler uzerinden devam ediyor.

Ekonomik acidan amerika nufusunun diger batili ulkelere gore daha fazla buyuyor olmasi muhakkak ki iyi bir sey. Amerika'nin dunya uzerindeki liderligini surdurebilmesi biraz da bu nufusun artisiyla alakali bir sey. Rusya turu nufusu azalan ve yaslanan ulkelerin dunyanin gelecegine cok yon verebilecekleri dusunulemez.

Nufus sayiminin ortaya cikaramadigi bir de 10-12 milyoluk bir kacak kesim de var ulkede. Bunlar oldukca dusuk fiyatlardan ozellikle imalat, insaat sektorunde ve vasifsiz isci olarak calisiyorlar. Tek umitleri o ulkede dogacak cocuklarinin en azindan ABD vatandasi olacak olmasi. Bu insanlarin Meksika ve diger guney amerika ulkelerindeki ailelerine para gondermeye calismalari, bana Avrupa'da yarim yuzyildir yasamlarini surduren gurbetcilerimizi hatirlatiyor.

Amerikan toplumu daha kozmopolit ve daha da cok sesli olacaksa bunun dunya duzeni icindeki yansimalari da muhakkak merak konusu olucak onumuzdeki yillarda. Amerika, siyah tenli bir baskan secti. Peki hispanik bir bayan baskan secebilir mi? Evet bu yakin gelecekte pek olasi gorulmese de 10-15 yil sonra muhakkak gerceklesecektir diye ongorude bulunmamiz yaniltici olmaz diye dusunuyorum. Halk eger kendisini temsil edebilecekse.

Peki Turkiye'de demografik veriler nasil degisiyor? Demokrasinin olmazsa olmazi olan orta kesim yukseliste ise sorun yoktur ve ulke muhakkak daha sosyoekonomik ve siyasi olarak daha istikrarli olur. Bu yonuyle Turkiye'nin 100. yilinda (2023 senesi) dunyanin en buyuk 10 ulkesi arasina girmesi hedefi yabana atilmamalidir. 2 trilyon dolarlik bir gayri safi milli hasila (GSMH) ulasilabilir bir mesafededir. Ulkemizin iki guzide partisinin de bunu farketmis olmasi gelecek adina umit vericidir. Ozellikle guclu bir Turkiye bolge istikrari icin muazzam bir ilham kaynagi olacaktir. Hem cevremizdeki komsularimiza, hem de dunyanin degisik yerlerindeki dost ulkeler icin.

Ulkemizin ozellikle 2 alanda ciddi calismasi lazim:

1. Ozgurluk demokrasinin ve liberal ekonominin en onemli unsurudur. Turkiye bu alandaki atilimlari ile lider bir ulke olma yolundaki hedefine ulasabilir.

2. Azinlik haklarinin korunmasi ve farkliliklarin zenginlik olarak kabul edilip kutlanmasi. Bu yonuyle Turkiye'nin ABD'den ornek alacagi cok sey var.