Bugün lisans makroiktisat dersimize çalışalım. Sorumuz şu: Devletin, bir ülkenin ekonomik hayatına müdahalesi ne amaçladır? Devletin ülke ekonomisindeki fonksyonları nelerdir? Devletin ekonomideki işlevleri 3 ana başlık altında işlenebilir:
1. Hukuki çerçeve çizilmesi
2. Rekabet şartlarının korunup gözetlenmesi
3. Gelirin halka (direkt olarak ya da hizmet olarak) yeniden dağıtılması (bir nevi Robin Hood etkisi)
Bunlara sırasıyla kısaca değinelim.
HUKUKİ ÇERÇEVE (Oyunun kuralları)
Dünkü yazımda özel mülkiyetin öneminden bahsetmiştim. Devlet mülkiyet haklarının korunmasının yanı sıra kontratları garanti ettiği gibi aynı zamanda girişimcilerin yeni şirket kurmaları ile ilgili düzenlemeleri yerine getirir. Kısaca buna oyunun kurallarını koyar ve bu kuralların uyulmasını denetler de diyebilirsiniz. Kimsenin sistemi manipüle etmesini önler.
REKABET ORTAMI
Devlet sektörleri sürekli denetler ve rekabete aykırı gördüğü durumlarda güçlenen şirketlerle ilgili cezai işlem başlatır. Hiçbir şirketin kendi piyasasında tekel olmasına fırsat vermemeye çalışır. Bu bana çok ilginç geliyor çünkü burda şirketler ile devletin çıkarları birbirinin tam zıddı yönü gösteriyor. Şirketler ürettikleri mallarda değişiklikler yaparak ve markalaşarak fiyat ayrımcılığı yapmaya çalışırlarken, devlet de bu hukuk kuralları içinde sınırların zorlanması durumunda engel olmaya çalışır. Zira kapitalizm treninde lokomotif özel mülkiyet ise, trenin rahat yolculuğunu sağlıyan demiryolları şebekesi de rekabet ortamıdır. Rekabetçilik etkinlik getirir ki bu toplamda toplum için iyidir denebilir.
GELİRİN YENİDEN PAYLAŞIMI
Devlet çalışandan vergi toplayarak çalışma yaşını geçmiş vatandaşlara değişik sosyal güvenlik hizmetlerini temin eder. Bu yönüyle bakılınca devlet adeta zenginden parayı alıp fakire vermiş olur. Bu da devletin adalet prensibini çalıştırmasının bie gereğidir.
Bu saydıklarımın dışındaki bütün devlet müdahaleleri abestir. İktisadi hayatın işleyişine sekte vurur. Devlet mümkün olduğunca küçültülmeli ve değişik sektörlerde faaliyet yapmasına izin verilmemelidir. Buna zaten gerek de yoktur zira özel sektör devletin çoğu işlevini fazlası ile yerine getirecek yeteneğe sahiptir.
Kayıtlar
su nukleer isine niye devlet burnunu sokuyor o zaman,neden devletlerarasi anlasmayla kurma yoluna gidildi,neden devlet elektigin alimina garanti verdi,rekabetle bagdasiyormu?
YanıtlaSilniye fransada devlet eliyle nukleerler kuruldu,neden korenin nukleer firmasi hala devletin?biraz yuzustu gecmisiniz bu konulari.yazinizdan tam kapitalizmi savundugunuzu anliyorum.(yasini gecmislere emekli maasindan bahsediyorsunuz,thank you),dindar insanlar eskiden kapitalizme karsi cikardi,yada ben yanlis biliyorum.Allah bilir siz zekat,fitre ye de karsinizdir.
Tahsin
Tahsin bey, siz o kelimeye (kapitalizm) takilmayin.
YanıtlaSilOnemli olan prensipte anlasabiliyor muyuz o onemli. Siz eger kendinize kitap ve sunnet uzerine cerceve ciziyorsaniz da sonuc degismez. Ne demistik yazimizda ozetle devletin 3 islevi vardir.
1. Mulkiyet haklarinin korunmasi. Kuran'da ve sunnette bu konu ile ilgili hic yoksa 100 tane bahis vardir. Devletin sahislarin mulkiyetlerini teminat altina almasi kadar dogal bir sey olamaz. Aksi taktirde anarsi ve komunizm cikar ki bu konumuzu asar. Bir sonraki yazim bununla ilgili olucak.
2. rekabet ortami saglanmasi. Burda da sadece devletin herkese esit olmasi ve ticareti denetlemesi, kimsenin kayirilmamasi, adaletin tesis edilmesini kastettim.
3. Sosyal adalet saglansin. Devlet bizzat kendi eliyle fakir, yetim ve duskune yardim etsin dedim. Bu zaten dinimizin de belki hukumlerinin 4'te 1'ini olusturuyor. Iste butun mesele devletin bu 3. islevinde. Yardim bizzat devlet eliyle mi ihtiyac sahiplerine ulastirilmali yoksa sahislar kendi erdemlerinden ve gonul zenginliklerinden koparak yeterince yardim yapabilirler mi? Yani sizin bahsettiginiz sekilde kimse kimsenin yardim ve bagisini engelleyecek degildir.