"Fatih Altaylı" olmak için küfürbazlık, cehalet ve ilgisizlik şart mıdır?

Öncelikle böyle "apologetics" tarzında bir yazı yazmak için oturup da bu değerli vaktimin bir saatini bilgisayar karşısında geçireceğim için kendime şimdiden kızıyorum.

Sayın Fatih Altaylı'nın Haberturk gazetesinde 30 Kasım 2009 tarihli köşe yazısını okuduğumda çok ciddi hayal kırıklığına uğradım. Ekonomistleri rencide edecek sözlerle, sözüm ona onları salaklıkla itham ediyor. Ekonomistleri Dubai'deki sorunların yeni farkına varabilen, dahası önlerini dahi göremeyen ve aptal bir grup şeklinde tarif ediyor. Bir iktisatçı olarak dogrusu cok üzüldüm.

Yazının oldukça seviyesiz ve laubali bir üslupla yazılmış olması üzerinde durmayacağım. Sayın Altaylı'nın diğer yazıları ve konuşmalarına bakıldığında genel olarak tarzının bu olduğu anlaşılıyor. Belki de onun yazılarını önceden takip ediyor olsaydım bu son yazısına bu kadar sıkılmayacaktım. Bir iktisatci olarak uzuldugumu belirtmek isterim. İhtimal ki sayın Altaylı, uzmani olmadigi bir konuda yazdigi ve ithamlarının içini dolduracak argümanları olmadığı için, bütün bir meslek grubunu aşağılayan bu tür ifadeler kullanarak, sözüm ona karşısina aldigi iktisatcilari psikolojik bir baskı altında tutma taktiği kullanıyor. Çok da önemli değil zaten kullandığı taktik...

Sayın Altaylı'nın üslup seviyesine inme hatasına düşmeden iktisat bilimi ile ilgili birkaç kısa gözlem yapıp bu yazımı tamamlayayım.

1. İktisatçılar geleceğin tahmininin çok zor ve hatta imkansız olduğunun farkındadırlar. Kullandıkları modeller sadece çok karmaşık olan gerçeği basitleştirerek, o gerçekliğin bir şubesine vakıf olmaya çalışmak içindir. (O yüzden iktisatçılar arasında "ceteris paribus" ibaresi çok sık kullanılagelir.) Bireylerin, toplumların ve ülkelerin davranışları ile ilgili gerçekliğin tamamını açıklama iddiası kesinlikle söz konusu değildir.
2. Gerçek iktisatçılar mütevazi olmaktan zevk alırlar ve ciddi bir özeleştiri kültürü geliştirmişlerdir: Örneğin kendi aramızda sık sık yapilan sakalardan bazilari: "2 iktisatçının olduğu bir yerde 3 aykırı fikir olur" diye, veya "ekonomistler son 5 finansal krizden 7'sini başarı ile tahmin ettiler" vs. türü.
3. İktisatçılar sosyal sorunlara karşı ilgili ve kaygılıdırlar. Gelir dağılımındaki adalet, iş etiği ve ahlakı, kaynakların etkin kullanılması türünden toplumsal sorunlar, iktisatçıların zamanlarının önemli bir bölümünü meşgul eder.
4. İktisat biliminin (sevin veya sevmeyin) gerçek hayatta kullanılan binlerce pratik uygulaması vardır. Şu anda paranızı muhafaza ettiğiniz banka hesabından, emeklilik fonunuzun yönetimine, alışverişlerde kullandığınız kredi kartları vs. hep bu meslek grubundaki insanların kurdukları düzenekler ve kurumlar ile mümkün olmuştur.
5. Sayın Altaylı, iktisatçıların tavsiyeleri ile ilgili olarak "... Sepet yapın. Altın alın. Zart yapın. Zurt yapın.", diye dalga geçiyor ve eleştiriyor. Kendisine sormak isterim bütün yatırımlarını aynı sekilde mi degerlendiriyor? Yoksa cesitli araclari bir arada mi kullaniyor? Evi var mı? Arabası var mı? Bence sayın Altaylı tenkit ettiği ve "sepet" diyerek küçümsediği finansal prensibleri, emin olun, kendi yatırımlarında da kullanıyor.

Sayın Altaylı'nın yazısının 2. bölümünde bahsettiği insanlardan zaten benim gibi birçok iktisatçı da hoşlanmadığı gibi onları meslektaş bile saymıyoruz. Haklısınız, söyledikleri şeyler ve verdikleri tavsiyeler o kadar doğru olsa öncelikle kendilerini zengin ederlerdi. Her mesleğin kendi handikapları ve şarlatanları vardır deyip geçeyim.

İktisatçıların bu krizde gafil avlanmış olmaları onları büsbütün gereksiz bir meslek grubu yapmaz, bilakis daha çok çalışmalarını gerektirir. Örneğin domuz gribinden birçok insanın ölmüş olması nedeni ile doktorluk mesleğini çöpe mi atalım. Bir yerde bir köprü yıkıldı diye mühendisleri niye hor görelim.

Boş konuşmalar...